Poradnik dla robot wykończeniowych ze stali nierdzewnej

Poradnik dla robót wykoƒczeniowych z zastosowaniem stali nierdzewnych

Wst´p

Stale nierdzewne stanowià rodzin´ materia∏ów o wyjàtkowych w∏asnoÊciach. Chronione przez warstw´ tlenku chromu, powsta∏à wskutek reakcji chromu znajdujàcego si´ w stali z tlenem z powietrza atmosferycznego, stale nierdzewne nie wymagajà dodatkowej warstwy ochronnej przed korozjà. W wypadku uszkodzenia powierzchni, warstwa tlenku chromu natychmiast regeneruje si´ w obecnoÊci tlenu. Tak, jak to zostanie pokazane póêniej w niniejszej broszurze, ta warstwa ochronna mo˝e byç zmodyfikowana na drodze procesu chemicznego, dzi´ki któremu powstajà sta∏e kolory metaliczne.

Stale nierdzewne nadajà si´ doskonale do zastosowania w budownictwie. Mogà one byç ∏atwo formowane i spawane a dalsze informacje na temat ich w∏asnoÊci mechanicznych sà podane w Normie Europejskiej 10088, cz´Êç 1.

Standardowe wykoƒczenia na walcowni oraz wykoƒczenie powierzchni przez obróbk´ mechanicznà stali nierdzewnych walcowanych na zimno i goràco sà podane w normie
EN 10088, cz´Êç 2, w której sposób wykoƒczenia powierzchni jest okreÊlony cyframi, na przyk∏ad 1 oznacza walcowanie na goràco,
2 — walcowanie na zimno a klasyfikacja jest okreÊlana przez kombinacj´ cyfry i litery, na przyk∏ad 2J. System ten zapewnia podstawowe informacje na temat przebiegu procesu i jego opisu, ale nie mówi nic o praktycznym zastosowaniu materia∏u.

Celem niniejszego opracowania jest wi´c:
• ukazanie architektom i projektantom szero- kiej gamy mo˝liwych powierzchni, b´dàcych do ich dyspozycji,
• dostarczenie dok∏adniejszych informacji na temat zachodzàcych procesów,
• zapewnienie podstawowego doradztwa technicznego dla zastosowania stali nie-
rdzewnych.

Wykoƒczenie walcownicze

Wykoƒczenie walcownicze, zarówno w wypadku wyrobów goràco jak i zimno walcowanych jest podstawowym rodzajem wykoƒczenia wszystkich dostarczanych p∏askich wyrobów walcowanych ze stali nierdzewnej. Sà one stosowne uniwersalnie dla standardowych elementów budynku ale stanowià równie˝ materia∏ wyjÊciowy dla kolejnych procesów wykaƒczajàcych, które zmieniajà powierzchni´ dla spe∏nienia bardziej wymagajàcych ˝àdaƒ architektonicznych.
Aby zmaksymalizowaç odpornoÊç na korozj´ materia∏u dostarczanego z walcowni, powierzchnie wykoƒczone przy walcowaniu sà czyszczone kwasem (wytrawiane) dla usuni´cia zgorzeliny tworzàcej si´ w procesie walcowania i wy˝arzania.

1D
Ten stan powierzchni walcowanej na goràco, z usuni´tà zgorzelinà, jest sklasyfikowany jako wykoƒczenie 1D. Powierzchnia ta, spotykana w wypadku grubszych blach i p∏yt jest powierzchnià troch´ bardziej szorstkà o bardzo niskim wspó∏czynniku odbicia. Jest ona stosowana g∏ównie tam, gdzie nie jest potrzebny walor dekoracyjny i wyglàd jest mniej istotny, n.p. w niewidocznych systemach noÊnych oraz do zastosowaƒ konstrukcyjnych.

2D
Powierzchnia ta jest troch´ bardziej obrobiona ni˝ powierzchnia 1D a uzyskuje si´ jà przez walcowanie na zimno, obróbk´ cieplnà i wytrawianie. Matowa powierzchnia o niskim wspó∏czynniku odbicia nadaje si´ do zastosowaƒ przemys∏owych i in˝ynierskich oraz dla zastosowaƒ architektonicznych o mniejszych wymaganiach estetycznych.

2B
Jest ona wytwarzana tak samo, jak powierzchnia 2D lecz ostatnie lekkie walcowanie przy zastosowaniu bardzo wypolerowanych walców nadaje powierzchni g∏adki, odblaskowy, szary po∏ysk. Jest to najcz´Êciej dzisiaj stosowany rodzaj wykoƒczenia powierzchni i stanowi materia∏ wyjÊciowy dla wykoƒczenia polerowanego i szczotkowanego .

2R
Poprzez wy˝arzanie jasne w Êrodowisku beztlenowym po walcowaniu przy pomocy polerowanych walców uzyskuje si´ wykoƒczenie o wysokim wspó∏czynniku odbicia, który odbija jasne obrazy. Ta super-g∏adka powierzchnia jest mniej podatna na gromadzenie uno-szàcych si´ w powietrzu zanieczyszczeƒ lub wilgoci ni˝ jakakolwiek inna powierzchnia uzyskana w walcowni i jest ∏atwa do czyszczenia.


Wykoƒczenie przez polerowanie mechaniczne lub szczotkowanie

IloÊç dodatkowych procesów wykaƒczajàcych mo˝e byç zminimalizowana poprzez dobór jako materia∏u wyjÊciowego wykoƒczenia z walcowni najbli˝szego po˝àdanemu efektowi koƒcowemu.
Zastosowane rodzaje wykoƒczenia powierzchni b´dà mia∏y bezpoÊredni zwiàzek z wyglàdem powierzchni i zachowaniem si´ materia∏u w danym Êrodowisku, dlatego te˝ winny byç starannie dobrane. Wykoƒczenia polerowane mechanicznie i szczotkowane wymagajà u˝ycia materia∏ów Êciernych, które w pewnym stopniu Êcinajà powierzchni´ stali.
Jest dost´pny du˝y wybór jednokierunkowego typu wykoƒczenia, w zale˝noÊci od pierwotnej powierzchni stali nierdzewnej, rodzaju i tekstury taÊm i szczotek oraz typu zastosowanego procesu polerowania.
Aby uzyskaç jednolità jakoÊç powierzchni, zaleca si´, aby uzgodniç z wykonawcà wymagania techniczne dotyczàce polerowania, które mogà obejmowaç szorstkoÊç powierzchni Ra oraz kryteria kontroli. Przygotowane próbki porównawcze o uzgodnionym standardzie wykoƒczenia winny byç przechowywane przez obydwie strony.

Wykoƒczenia powierzchni mogà byç uzyskiwane mechanicznie na mokro (szmergiel pokryty olejem) lub na sucho (taÊmy pokryte ˝wirkiem lub szczotki z w∏ókna), zapewniajàc wysoki po∏ysk, niskà szorstkoÊç oraz jedwabisty odblaskowy po∏ysk. Powierzchnie wykaƒczane na mokro sà g∏adsze i mogà byç bardziej jednorodne w ró˝nych partiach
materia∏u w porównaniu z powierzchniami wykaƒczanymi na sucho. Jednak˝e, koszt
jest troch´ wy˝szy i mo˝liwa jest minimalna wielkoÊç dostawy. Dost´pne sà przygotowane przez producentów p∏yty próbne, pokazujàce gam´ dost´pnych rodzajów wykoƒczenia.

2G
Jednorodna, jednokierunkowa powierzchnia o niskim wspó∏czynniku odbicia. Szorstkie wykoƒczenie takich powierzchni ogranicza je do zastosowaƒ wewn´trznych.


2J
Powierzchni´ t´ uzyskano przez polerowanie taÊmami lub szczotkami. Jest to powierzchnia jednokierunkowa nie odbijajàca, nadajàca si´ do wewn´trznych rozwiàzaƒ architektonicznych.

2K
Ta g∏adka lÊniàca powierzchnia nadaje si´ szczególnie dla wi´kszoÊci rozwiàzaƒ architektonicznych, przede wszystkim dla zastosowaƒ zewn´trznych, gdzie krytycznà sprawà jest kwestia odpornoÊci na wp∏ywy atmosferyczne. Wykoƒczenie to uzyskuje si´ przez zastosowanie taÊm z drobnym materia∏em Êciernym lub szczotkami, które nadajà g∏adkoÊç o maksymalnej szorstkoÊci Ra = 0,5 mikrona.

2P
Ultra-g∏adkie lustrzane wykoƒczenie o wysokim wspó∏czynniku odbicia, uzyskane przez polerowanie mi´kkimi krà˝kami materia∏owymi oraz specjalnymi substancjami polerskimi. Powierzchnia ta odbija czysty wyraêny obraz.


Wykoƒczenia wzorzyste

Zastrze˝one prawnie wykoƒczenia wzorzyste sà uzyskiwane w procesie walcowania albo przez wyciskanie albo przez walcowanie przy pomocy walców z wzorami, które mogà skutecznie usztywniç blach´, pozwalajàc na uzyskanie cieƒszych p∏yt ok∏adzinowych, co przynosi oszcz´dnoÊci w kosztach i pozwala na zmniejszenie ogólnego ci´˝aru.
Wykoƒczenia te nadajà si´ szczególnie dla du˝ych p∏askich powierzchni, w których uzyskuje si´ znacznà redukcj´ optycznego efektu zniekszta∏cenia zwanego efektem 'puszki olejowej'.
Istniejà dwa g∏ówne rodzaje walcowanych wykoƒczeƒ wzorzystych - wzory 1-jednostronne, gdzie odwrotna strona jest g∏adka, okreÊlane jako 2M i wzory dwustronne, gdzie wzór przechodzi na drugà stron´ - okreÊlane jako 2W.

2F
Wykoƒczenie okreÊlane jako 2, matowe, o niskim wspó∏czynniku odbicia na obydwu stronach blachy. Materia∏ zosta∏ wy˝arzony, wytrawiony i przepuszczony przez przepust wykaƒczajàcy na Êrutowanych walcach.

2M
Powierzchnie atrakcyjne wizualnie z teksturà tylko po jednej stronie, przeznaczone dla wielu rozwiàzaƒ architektonicznych.

2W
Walcowane lub wyt∏aczane wzory sà wytwarzane na górnych i dolnych walcach i matrycach.

Wykoƒczenie przez Êrutowanie

Wskutek Êrutowania powstajà jednorodne, nie ukierunkowane powierzchnie o niskim stopniu odbicia, które kontrastujà z polerowanym wykoƒczeniem o wysokim wspó∏czynniku odbicia. Materia∏y stosowane do Êrutowania obejmujà drobiny ze stali nierdzewnej, koraliki ceramiczne, tlenek aluminium, pokruszone ∏upiny orzecha oraz szk∏o, z których ka˝de nadaje pewnà odmian´ wykoƒczenia powierzchni. Nie nale˝y w ˝adnym przypadku stosowaç Êrutu ze zwyk∏ego ˝elaza lub stali w´glowej, gdy˝ zanieczyszczajà one powa˝nie powierzchni´ ze stali nierdzewnej, podczas gdy piasek mo˝e zawieraç materia∏y ˝elazne, które mogà zanieczyÊciç powierzchnie i dlatego nie jest ogólnie zalecany do stosowania wobec stali nierdzewnych.
Powierzchnia gatunków austenitycznych stali nierdzewnych utwardza si´ w procesie Êrutowania. Ten proces mo˝e jednak˝e wprowadziç lub odpuÊciç napr´˝enie w blasze lub wytwarzanym elemencie. W niektórych przypadkach, Êrutowanie z obydwu stron mo˝e byç konieczne dla wyrównania napr´˝eƒ. Od specjalistów z przedsi´biorstw zajmujàcych si´ wykaƒczaniem powierzchni mo˝na uzyskaç porady i informacje.

Wykoƒczenie przez elektro-polerowanie

Ten proces elektrochemiczny nadaje si´ zarówno blach jak i skomplikowanie ukszta∏towanych elementów. Proces ten jest wykorzystywany dla poprawy jakoÊci materia∏u poprzez usuni´cie 'szczytów i dolin' nieregularnej powierzchni i uzyskania powierzchni bardziej g∏adkiej o wy˝szym wspó∏czynniku odbicia. Stopieƒ g∏adkoÊci i wspó∏czynnik odbicia wynikajàce z tego procesu b´dà zale˝eç od szorstkoÊci materia∏u wyjÊciowego i nale˝y zauwa˝yç, ˝e nie mo˝na tu uzyskaç lustrzanego po∏ysku uzyskiwanego przez procesy polerowania mechanicznego. W tym procesie mo˝na usunàç wtràcenia niemetaliczne znajdujàce si´ na powierzchni.
Poprawiona odpornoÊç na korozj´ wynika z bardziej g∏adkiej powierzchni, która jest równie˝ mniej podatna na gromadzenie si´ zanieczyszczeƒ i jest ∏atwiejsza do czyszczenia i utrzymania.

Wykoƒczenie kolorowe

Kolorowe wykoƒczenia elektrolityczne

Oboj´tna warstwa tlenku chromu na powierzchni stali nierdzewnej zapewnia odpornoÊç materia∏u na korozj´ i w wypadku uszkodzenia ma w∏asnoÊci samo-regenerujàce w obecnoÊci tlenu. Warstwie tej mo˝na równie˝ nadaç poprzez proces chemiczny kolor, który mo˝e zostaç nast´pnie utwardzony w procesie elektrolitycznym.
Do tego procesu nadaje si´ szczególnie austenityczna stal nierdzewna. W zale˝noÊci od up∏ywu czasu, w trakcie zanurzenia stali w roztworze kwasu, tworzy si´ b∏ona powierzchniowa i poprzez fizyczny efekt interferencji Êwiat∏a, to znaczy nak∏adanie si´ Êwiat∏a padajàcego i odbitego, powstaje intensywny efekt kolorowy. Gama kolorów, przez które przechodzi ta b∏ona wyglàda nast´pujàco: bràz, z∏oto, czerwieƒ, purpura, b∏´kit i zieleƒ, co po∏àczone jest ze wzrostem gruboÊci tej warstwy powierzchniowej od 0,02 do 0,36 mikrona.
Pierwotna bezbarwna warstwa tlenku chromu nie jest podatna na bielenie pod wp∏ywem promieni ultrafioletowych a poniewa˝ proces barwienia nie zawiera pigmentów, mo˝e to byç wykonywane po obróbce, bez p´kania b∏ony. Przy zginaniu, na przyk∏ad, oboj´tna b∏ona rozciàga si´ i na zagi´ciu, wskutek jej pocienienia, powstaje marginalny efekt os∏abienia g∏´bi koloru. Poniewa˝ warstwa oboj´tna jest przezroczysta, ostateczny wyglàd zale˝y od pod∏o˝a, to znaczy wykoƒczenie matowe da w wyniku kolor matowy a lustrzany po∏ysk pod∏o˝a spowoduje powstanie koloru o wysokim wspó∏czynniku odbicia.
W wyniku tego procesu powstaje trwa∏y kolor, który nie wymaga napraw (tak jak w wypadku powierzchni malowanych) i dlatego nale˝y zadbaç, aby powierzchnia nie zosta∏a uszkodzona, gdy˝ jej naprawa nie jest ∏atwa. Stal nierdzewna w kolorze uzyskanym w tym procesie nie mo˝e byç spawana bez zniszczenia kolorowej powierzchni.
Stal nierdzewna mo˝e mieç równie˝ kolor czarny przy zastosowaniu roztworu zawierajàcego dwuchromian sodu. Przy czyszczeniu kolorowej stali nierdzewnej nale˝y zachowaç ostro˝noÊç. Nie nale˝y stosowaç do czyszczenia we∏ny stalowej ani innych materia∏ów Êciernych, gdy˝ mogà one trwale uszkodziç powierzchni´, jak równie˝ nale˝y unikaç Êrodków do mycia zawierajàcych chlorki.

Wykoƒczenia wzorzystej blachy farbowanej elektrolitycznie
Poprzez nadanie stali nierdzewnej tekstury przed nadaniem koloru mo˝na uzyskaç szereg interesujàcych wzorów. Wzory te mogà zostaç jeszcze poprawione poprzez lekkie oszlifowanie 'punktów wysokich', wydobywajàce w∏asny kolor stali i pozostawiajàce nadany kolor w zag∏´bieniach, co zmniejsza jeszcze mo˝liwoÊç uszkodzenia.

Pow∏oki organiczne

Pow∏oki organiczne sà dost´pne na p∏askiej walcowanej stali nierdzewnej albo jako warstwa gruntowa albo jako warstwa gruntowa plus warstwa wierzchnia z polifluorku winylu albo akrylowe. Specjalna obróbka wst´pna oraz proces powlekania zapewniajà maksymalnà przyczepnoÊç i stabilnoÊç u˝ytkowania pow∏oki.
Organicznie powlekana stal nierdzewna opracowana pierwotnie dla po∏aci dachowych i p∏yt ok∏adzinowych jest dost´pna w szeregu kolorów, zgodnie z mi´dzynarodowymi normami.
Powlekana organicznie stal nierdzewna dla pokrycia dachowego mo˝e byç zgrzewana liniowo w procesie, w którym stosuje si´ proszkowà stal nierdzewnà dla ∏àczenia materia∏u.
Pow∏oki gruntowe stosowane na odwrotnej stronie polerowanych lub wzorzystych blach ze stali nierdzewnej mogà u∏atwiaç wiàzanie z innymi materia∏ami, na przyk∏ad dla produkcji p∏yt warstwowych.

Specjalne wykoƒczenia dekoracyjne

Nowoczesne technologie i procesy dostarczajà Êrodków do tworzenia ekscytujàcych
i dynamicznych projektów artystycznych.
Procesy te obejmujà maskowanie przy pomocy fotoemulsji, wytrawianie kwasem, Êrutowanie, nadawanie koloru, wyt∏aczanie wzorów, szlifowanie oraz polerowanie. Procesy te sà realizowane odr´bnie lub ∏àcznie przez wyspecjalizowane przedsi´biorstwa i mo˝na tu uzyskaç nieskoƒczonà iloÊç wzorów powierzchni i efektów. Maskowanie jest wykonywane dla zabezpieczenia powierzchni, na przyk∏ad przy szlifowaniu lub Êrutowaniu.
Pokazano tu niektóre wzory dla zademonstrowania mo˝liwoÊci specjalistycznego wykoƒczenia.

Procesy siatki jedwabnej oraz fotoemulsji zosta∏y opracowane dla przenoszenia wszelkich wzorów na stal nierdzewnà, która jest nast´pnie wytrawiana kwasem dla odkrycia wzoru.
Wytrawianie kwasem jest to proces, który usuwa niewielkie iloÊci materia∏u powierzchniowego. Wytrawione powierzchnie majà matowy i troch´ bardziej szorstki wyglàd, który dobrze kontrastuje z niewytrawionà powierzchnià wypolerowanà lub satynowà. Powierzchniom wytrawianym mo˝na nadaç elektrochemicznie kolor przed lub po wytrawieniu.

Aneks A. Aspekty techniczne i praktyczne

Stal nierdzewna jest materia∏em budowlanym o d∏ugiej ˝ywotnoÊci, niskich kosztach utrzymania i odpornoÊci na korozj´, pod warunkiem ˝e zastosuje si´ w∏aÊciwy gatunek stali i odpowiednie wykoƒczenie powierzchni, w powiàzaniu z dobrym projektem technicznym i harmonogramem konserwacji. Szczegó∏owe wytyczne na temat istotnych aspektów doboru materia∏u, jego produkcji, spawania i konserwacji mo˝na uzyskaç od producentów stali nierdzewnych i ich stowarzyszeƒ. W tym rozdziale przekazano u˝yteczne wskazówki dla wprowadzenia dobrej praktyki wÊród architektów.

Dobór gatunku materia∏u

Chrom zapewnia podstawowà odpornoÊç na korozj´, podczas gdy nikiel poprawia ciàgliwoÊç, odpornoÊç na korozj´ i obrabialnoÊç. Dodatek molibdenu zwi´ksza odpornoÊç na w˝ery korozyjne w agresywnym Êrodowisku. Austenityczna stal nierdzewna w gatunku 1.4401 (316) ma w swoim sk∏adzie te pierwiastki, co powoduje, ˝e zapewnia ona szczególnà ˝ywotnoÊç przy stosowaniu na zewnàtrz. Jest to stal w∏aÊciwa dla zastosowania
w okolicach nadmorskich lub w strefach ci´˝kiego przemys∏u, podczas gdy stal nie zawierajàca molibdenu w gatunku 1.4301 (304) nadaje si´ dla Êrodowiska mniej agresywnego.
Ferrytyczne stale nierdzewne, zawierajàce jedynie chrom, nadajà si´ lepiej do zastosowaƒ wewn´trznych lub kosmetycznych, podczas gdy niektóre ulepszone gatunki ferrytyczne mogà si´ nadawaç do zastosowania zewn´trznego w niektórych warunkach. Stale nierdzewne typu Duplex ∏àczà wytrzyma∏oÊç stali ferrytycznych z odpornoÊcià na korozj´ i plastycznoÊcià stali austenitycznych i sà coraz cz´Êciej stosowane do elementów konstrukcyjnych.

ObrabialnoÊç

Stale nierdzewne sà produkowane w normalnych procesach, takich jak profilowanie rolkowe, prasy kraw´dziowe, no˝yce gilotynowe, wiercenie, przebijanie i spawanie. Cechà charakterystycznà stali austenitycznych jest to, ˝e przy obróbce umacniajà si´ i na przyk∏ad przy zginaniu wymagana jest si∏a o oko∏o 50% wi´ksza ni˝ w przypadku stali w´glowej o podobnej gruboÊci. Gatunki austenityczne majà równie˝ cech´ 'spr´˝ynowania' i dla zrekompensowania tego muszà byç przegi´te o oko∏o 50. Wszystkie narz´dzia stosowane do obróbki stali nierdzewnych musz´ byç równie˝ nierdzewne, aby zapobiec zanieczyszczeniu powierzchni przez drobiny stali w´glowej.
Przy wierceniu nale˝y stosowaç ostre wiert∏a, odpowiednià pr´dkoÊç wiercenia i posuwu, aby uniknàç oksydowania lub umocnienia przez zgniot materia∏ów.

¸àczenie

Stal nierdzewna mo˝e byç mocowana lub ∏àczona z innymi materia∏ami przy zastosowaniu standardowych technik ∏àczenia, takich jak spawanie, lutowanie twarde, po∏àczenia mechaniczne i klejenie. Dobór w∏aÊciwej metody b´dzie zale˝a∏ od zastosowania, Êrodowiska pracy, wymaganej wytrzyma∏oÊci oraz sposobu wykoƒczenia stali nierdzewnej.


Po∏àczenia mechaniczne
Istnieje du˝a iloÊç ró˝norodnych ∏àczników stosowanych do stali nierdzewnych w ró˝nych gatunkach, które odpowiadajà wi´kszoÊci zastosowaƒ, w których preferowanym sposobem ∏àczenia jest ∏àczenie mechaniczne. Obejmujà one ko∏ki gwintowane, wkr´ty, Êruby, podk∏adki, nity i dyble. Tam gdzie po∏àczenia, dzia∏ajà w atmosferze wilgotnej, zaleca si´, aby gatunek stali ∏àcznika by∏ co najmniej taki sam, jak gatunek ∏àczonej stali nierdzewnej.
Inne materia∏y ∏àczàce, je˝eli sà zastosowane, winny byç odseparowane od stali nierdzewnej przez niemetalowe podk∏adki i tulejki. Cz´sto do mocowania blachy ze stali nierdzewnej do konstrukcji ramy stosuje si´ ko∏ki gwintowane przyspawane do tylnej strony blachy. Ten rodzaj po∏àczenia mo˝e byç stosowany dla blachy o minimalnej gruboÊci 1 mm. Przyspawanie ko∏ka nie wymaga oczyszczania blachy przed spawaniem ani nie jest widoczne po drugiej stronie blachy, jednak˝e nale˝y zachowaç ostro˝noÊç przy materiale cienkim, dla zapewnienia, ˝e zamocowanie ko∏ka do ramy nie spowoduje napr´˝eƒ wywo∏ujàcych odkszta∏cenie widocznej cz´Êci blachy.

Klejenie
Stal nierdzewna mo˝e byç skutecznie klejona do innych materia∏ów, przy zastosowaniu takich spoiw jak ˝ywice epoksydowe, akrylowe i poliuretanowe. Dobór odpowiedniego spoiwa b´dzie zale˝a∏ od szeregu czynników, takich jak rodzaj materia∏u ∏àczonego ze stalà nierdzewnà, Êrodowisko pracy ∏àczonych materia∏ów oraz rodzaj obcià˝enia.
Nale˝y we wszystkich przypadkach skonsultowaç si´ z producentami klejów ale istotne jest równie˝ skonsultowanie si´ z producentami stali nierdzewnej, aby dobraç w∏aÊciwy rodzaj wykoƒczenia powierzchni. Ogólnie ujmujàc, szorstkie wykoƒczenie stali nierdzewnej zapewni dobre pod∏o˝e dla kleju lecz mo˝e byç konieczna wst´pna obróbka, chocia˝ nowoczesne kleje sà bardziej tolerancyjne wobec pow∏ok i wilgoci. Obróbka wst´pna stali nierdzewnej mo˝e obejmowaç odt∏uszczenie oraz stosowanie Êrodków Êciernych lub chemicznych Êrodków gruntujàcych.

SpawalnoÊç
Podczas gdy dobór procesu spawania b´dzie zale˝a∏ od szeregu czynników, stal nierdzewna mo˝e byç ∏atwo spawana ze stalà nierdzewnà lub ze stalà w´glowà. Przy obróbce nale˝y wziàç pod uwag´ wi´kszà rozszerzalnoÊç cieplnà i ni˝szà przewodnoÊç cieplnà stali nierdzewnej w porównaniu do stali w´glowej, dla zminimalizowania odkszta∏ceƒ. Kompetentni producenci znajà t´ charakterystyk´.
Do spawania stali nierdzewnej nadaje si´ szczególnie spawanie metodà TIG i MIG oraz w ∏uku plazmowym, jak równie˝ zgrzewanie oporowe. Dla zamocowania ko∏ków do ∏aczenia p∏yt stosuje si´ powszechnie zgrzewanie kondensatorowe, gdy˝ eliminuje si´ w ten sposób czyszczenie spoin i odkszta∏cenia na powierzchni.
Przy doborze metody spawania i czyszczenia po spawaniu nale˝y wziàç pod uwag´ rodzaj wykoƒczenia powierzchni, aby uniknàç jego mechanicznego uszkodzenia. Przy po∏àczeniach spawanych, na przyk∏ad musi byç rozwa˝ona sprawa odtworzenia wykoƒczenia kierunkowego.

Czyszczenie

Woda deszczowa jest korzystna dla czyszczenia stali nierdzewnej i dlatego zewn´trzne wykoƒczenia wzorzyste lub kierunkowe winny mieç kierunek pionowy, aby u∏atwiç odp∏yw wody deszczowej. Na ile to mo˝liwe nale˝y unikaç poziomych szczelin i 'linii', w których mogà si´ gromadziç zanieczyszczenia unoszàce si´ w powietrzu. Dla zachowania estetycznego wyglàdu wystarczy normalnie zwyk∏e mycie przy pomocy wody i myd∏a oraz sp∏ukanie czystà wodà i wytarcie suchà szmatà. Cz´stoÊç mycia zale˝y od miejsca i warunków zewn´trznych jak równie˝ od konkretnych wymagaƒ estetycznych dotyczàcych danego budynku.
W ˝adnym wypadku nie nale˝y stosowaç do stali nierdzewnej Êrodków Êciernych ze stali w´glowej, takich jak we∏na stalowa ani te˝ materia∏ów zawierajàcych chlorki. Je˝eli konieczne jest czyszczenie materia∏em Êciernym, mo˝na stosowaç zastrze˝one Êrodki czyszczàce lub mo˝na si´ skonsultowaç ze specjalistycznymi firmami zajmujàcymi si´ czyszczeniem. Zaleca si´, aby ju˝ na etapie projektowania przewidzieç odpowiedni proces czyszczenia i jego harmonogram.

Unikanie korozji elektrochemicznej

Je˝eli razem ze stalà nierdzewnà sà stosowane na zewnàtrz inne metale, winny one byç oddzielone niemetalicznà przek∏adkà, na przyk∏ad neoprenowà lub nylo-
nowà, dla unikni´cia mo˝liwoÊci wystàpienia korozji
elektrochemicznej. Stal nierdzewna jest stalà bardziej szlachetnà ni˝ ocynkowana lub niepowlekana stal w´glowa, cynk lub aluminium i je˝eli nie jest ona odizolowana elektrycznie, spowoduje, ˝e materia∏ mniej szlachetny b´dzie korodowa∏. Tam, gdzie powierzchnia stali nierdzewnej jest du˝a w porównaniu do materia∏u mniej szlachetnego, tak jak to jest w wypadku p∏yt ok∏adzinowych i elementów ∏àczàcych, korozja ∏àczników ze stali nie b´dàcej stalà nierdzewnà b´dzie przyspieszona, co mo˝e doprowadziç do powstawania plam rdzy i zmniejszenia powierzchni mocowania. Przy ok∏adzinach ze stali nierdzewnej nale˝y równie˝ stosowaç elementy ∏àczàce ze stali nierdzewnej.

JednorodnoÊç wykoƒczenia

Je˝eli sà pokrywane blachà du˝e p∏aszczyzny Êcian elewacyjnych lub instalacji, nale˝y zapewniç aby kr´gi blachy pochodzi∏y z tej samej partii produkcyjnej. Pozwala to na zachowanie jednorodnego koloru, który mo˝e si´ ró˝niç pomi´dzy poszczególnymi partiami. Je˝eli jest to konieczne, nale˝y równie˝ wziàç pod uwag´ kierunek walcowania lub wykoƒczenia powierzchni, w trakcie walcowania i monta˝u, gdy˝ ró˝ne kierunki mogà nadawaç inny wyglàd w pewnym oÊwietleniu. Mo˝na ustaliç z dostawcà, aby kierunek walcowania lub obróbki by∏ zaznaczony z ty∏u blachy lub na opakowaniu.000

Aneks B. EN 10088/2


 PDF: Poradnik dla robot wykończeniowych ze stali nierdzewnej