Paslanmaz Çeliklerin Gıda ve Içecek Endüstrisinde Kullanımı (Malzemeler ve Kullanımları Serisi, 7. Cilt)

Bu broşür paslanmaz çeliğin gıda ve içecek endüstrisinde kullanımı konusunu içermektedir. Paslanmaz çelik, pasif olması nedeniyle gıda ile temasında nötr kalabilmektedir (reaksiyona girmemektedir). Korozif gıda maddeleri içerisinde, et ve et içerikli hazır gıdalar, balık ve balık içerikli hazır gıdalar, süt, bira, pektin, soya sosu, hardal, sirke, peynir ve domates sayılabilir. Önemli miktarda birleştirilmiş metal parçalarının bulunmadıkları yerlerde, organoleptik (koku ve tad) bozulması sözkonusu değildir. Paslanmaz çelik malzemeler, pasiviteleri nedeniyle toksik (zehirli) olmayıp, yüksek derecede hijyeniktir. Düz ve sert yüzeyler , düşük Ra (pürüzlülük) değerleri nedeniyle gıda ve arrtıklarının birikmeleri ve yapışmalarını önlerler ve de özellikle ’’yerinde temizleme’’ yi (CIP) kolaylaştırırlar. Paslanmaz çelik kaliteleri austenitik, ferritik, martensitik ve duplex ve ayırıcı sertleştirilebilir olmak üzere çeşitli guruplara ayrılmışlardır. Çeşitli tipleri arasında EN normunda 1.4016, 1.4521, 1.4509, 1.4301, 1.4401, 1.4542, amerikan normunda 304, 316, 430, 441, 444 veya 630 kaliteler sayılabilir. Ana alaşım maddeleri Krom (Cr), Nikel (Ni), Molybden (Mo) sayılabilir. Titan (Ti) ve Niob (Ni) karbon elementine karşı duyarlılıkları ve yakınlıkları nedeniyle alaşımı içinde buldukları kalitelerin kaynak özelliklerini arttırırlar. Krom karbid bileşimine engellediklerinden kaynak sırasında korozyon meydana gelemez. Kaynak bölgesinde mukavemetin azalarak intergranüler korozyona neden olmasına karşı görevlerini başarıyla yaparlar. Kaynak özelliğini iyileştirmek (optimize etmek) için düşük karbon alaşımlı kaliteler de kullanılabilir. Paslanmaz çeliklerin kesilmesinde Propan-Oksijen veya plazma veya spiral kesme sistemleri kullanılmaktadır. Konstruksiyon sırasında, alaşımsız ve düşük alaşımlı çeliklere karşın daha yüksek genleşme ve daha az ısı geçirgenliği nedeniyle verilen formun geriye dönüşü (itici formasyon) özelliğinin gözönünde tutulması şarttır. Kaynak sonrasında oluşan oksidasyonun (renk değişiklerinin) asit işlemi ile temizlenmesi şarttır, gereğinde bilahare pasivizasyon ile neticenin daha da iyi olması sağlanabilir. 2B geniş bir alanda kullanılan yüzey tipidir. Elektropolisaj ile yüzeyindeki mikro pürüzlerin daha da iyi temizlenmesi sağlanabilir. Norm, şartname ve kılavuzların yanında EHEDG daha detaylı bilgi ve açıklamalar vermektedir (Avrupa Makina Standard ve Şartları 98/37 EG: 1998, EN 1672-2:2005)